Knaagdieren: tips en weetjes

Het konijn als huisdier
In het voorjaar schaffen veel mensen een jong konijntje aan. Het aanbod is in dit jaargetijde altijd groot en de keuze is enorm. Maar waar moet u op letten als u een konijn koopt? En wat komt er eigenlijk allemaal kijken bij de dagelijkse verzorging van deze huppelende huisvriend?
 
Overweging vooraf
Konijnen kunnen wel veertien jaar oud worden en hebben relatief veel aandacht nodig. Dat veel konijnenbaasjes zich dit pas realiseren wanneer ze het onweerstaanbare bolletje wol al hebben aangeschaft, blijkt wel uit de vele konijnenasielen die als paddenstoelen uit de grond schieten. Hoe groot de verleiding ook mag zijn, probeer om niet over één nacht ijs te gaan bij de aanschaf van een konijn.
 
Aanschaf
Of u uw konijn nu bij een dierenspeciaalzaak of bij een particulier koopt, geef uw ogen altijd goed de kost (zie checklist). U zou natuurlijk ook kunnen overwegen om een konijn uit het asiel een tweede kans te gunnen. Daar vindt u soms de leukste konijnen! Als u een ´carrière´ als konijnenfokker ambieert of als u ervan droomt om met uw konijn op tentoonstellingen de show te stelen, dan doet u er verstandig aan om zowel uw konijn als de benodigde kennis bij ervaren fokkers vandaan te halen. Konijnenverenigingen kunnen u helpen aan geschikte adressen.
 
Huisvesting
Bewegingsvrijheid is enorm belangrijk voor een konijn. Hoe groter het hok, hoe beter. Let er ook op of het hok hoog genoeg is; het konijn moet er rechtop in kunnen staan. Heeft uw konijn (ook) een buitenren, dan is het verstandig om over de onderkant grof gaas te spannen, zodat het konijn zich niet kan uitgraven. Als bodembedekking van het (buiten)hok of de kooi kunt u bedding (gehakseld stro) gebruiken of natuurlijk gewoon stro – dan valt er ook nog wat te knagen. Minimaal één keer per week moet het hok worden schoongemaakt; het hoekje waar hij zijn behoefte doet bij voorkeur om de dag.
 
Voeding
Hooi behoort 24 uur per dag op het menu te staan. Het bevat veel vezels en voedingsstoffen die een goede werking hebben op het gevoelige maagdarmkanaal van konijnen. Daarnaast kunt u uw konijn dagelijks een beetje konijnenvoer geven (de hoeveelheid is afhankelijk van de grootte van uw konijn, de richtlijn is 25 gram korrels per kg lichaamsgewicht). Op z´n tijd lust hij ook graag een appeltje of verse groenten, zoals broccoli of worteltjes. Vanzelfsprekend moet er altijd vers drinkwater voor uw langoor klaarstaan.
 
Verzorging
Konijnentanden groeien een leven lang door. Door te eten slijten de tanden. Controleer regelmatig of de tanden voldoende afslijten. Te lange tanden moeten zo snel mogelijk door een dierenarts worden ingekort. Ook de lengte van zijn nagels moet u in de gaten houden. Als ze te lang zijn geworden, kunt u er voorzichtig een klein stukje afknippen met een speciale nageltang. In principe hoeven de meeste konijnen alleen tijdens de rui (in het voor- en najaar) geborsteld te worden. Maar voor een langharig konijn is een wekelijkse borstelbeurt geen overbodige luxe.
 
Vitamine A(andacht) en B(eweging)
Aandacht en Beweging zijn essentieel voor een gezond konijnenlichaam en een gezonde konijnengeest. Laat uw konijn dagelijks minimaal één uur (vrij) rondrennen en springen in een veilige omgeving. Verras hem eens met een oude krant die hij lekker mag verscheuren of een kattenspeeltje van stevig materiaal. Een kartonnen doos biedt ook gegarandeerd urenlang speel- en knaagplezier!
 
Knagende vragen
 
Eén of twee?
Konijnen zijn sociale dieren. Een soortgenootje is daarom absoluut aan te raden, vooral wanneer u regelmatig van huis bent. Wilt u ze samen in één hok houden, dan kunt u het beste twee vrouwtjes uit hetzelfde nest nemen (mannetjes zullen met elkaar gaan vechten zodra ze geslachtsrijp zijn). U kunt ook kiezen voor twee aparte hokken (van waaruit ze elkaar kunnen zien en ruiken) of voor één groot hok met in het midden een afscheiding van gaas. Wanneer een konijn solitair wordt gehouden, is het van groot belang dat het gemis van soortgenootjes wordt gecompenseerd door extra aandacht van zijn konijnenbaas.
 
Mannetje of vrouwtje?
Mannetjes (rammen) kunnen iets temperamentvoller zijn dan vrouwtjes (voedsters). Bovendien kan een ram - eenmaal geslachtsrijp - plotseling agressief worden (bijten of krabben). Castratie kan in zo´n geval uitkomst bieden. Niet-gecastreerde vrouwtjes kunnen schijnzwanger worden en hierdoor ineens ´humeurig´ uit de hoek komen.
 
Groot of klein?
De kleinere of dwergrassen kunnen qua karakter soms iets pittiger zijn, terwijl de grotere rassen bekend staan om hun zachtaardigheid. Aan de andere kant is een klein konijntje van anderhalve kilo weer gemakkelijker te hanteren dan bijvoorbeeld een acht kilo wegende Vlaamse Reus. Het spreekt voor zich dat grote rassen meer eten en meer ruimte nodig hebben en dus hogere kosten met zich meebrengen.
 
Binnen of buiten?
In Nederland kunnen konijnen zowel binnen als buitenshuis worden gehouden. Een konijn is echter niet bestand tegen temperatuurschommelingen! Wilt u het konijn in een buitenverblijf houden, wen het beestje hier dan meteen aan. Zorg ervoor dat het ruime, goed geïsoleerde hok niet op de tocht of in de felle zon staat en dat het niet kan inregenen. Zorg voor voldoende isolerend strooisel (zoals stro) waarmee het konijn bij kou een warm holletje kan maken. Een buitenren of andere mogelijkheid om zo nu en dan ´de beentjes te kunnen strekken´ is zeer wenselijk. 

Konijnen zijn erg schoon en zelfs zindelijk te maken. Een ´konijnenkamertje´ in de huiskamer kan dan ook prima. Zet het hok een beetje van de grond, op een rustige en tochtvrije plaats. Geef het konijn dagelijks de gelegenheid om in een konijnvriendelijke omgeving (geen giftige planten, elektriciteitsdraden, enzovoort) een sprintje te trekken. Beweging houdt hem gezond!
  
Checklist
Aandachtspunten bij de aankoop van een konijn:
 
Het konijn moet:
- minimaal 6 weken oud zijn (bij voorkeur 8 weken of ouder!);
- een levendige indruk maken;
- in goede conditie zijn (niet te dik of te mager); 
- schone oren en heldere, schone oogjes hebben (geen ooguitvloeiïng);
- een glanzende vacht hebben (zonder kale plekken of korstjes);
- ´een droge broek hebben´ (als hij rondom zijn staartje nat en vies is, kan dit duiden op diarree);
- een gezond en passend gebit hebben; de snijtanden - vier in de bovenkaak en twee in de onderkaak - moeten recht boven elkaar staan. De bovenste tanden moeten een stukje over de onderste tanden vallen;
- uit een schoon en verzorgd hok komen waarin stofvrij hooi en schoon drinkwater staat;
                                                                                                                                                                                                                                    
Auteur: Cindy Schwering